تصمیمو برای آموزش و تمرین یک فرایند بهتر برای تصمیمگیری شکل گرفته است؛ از فهم درست مسئله و بررسی اطلاعات تا مقایسه گزینهها، انتخاب و اجرا. اینجا قرار نیست پاسخ آماده داده شود یا کسی به جای مخاطب تصمیم بگیرد.
تصمیمگیری مهارتی همیشگی است، اما کمتر آن را منسجم یاد میگیریم
افراد هر روز تصمیم میگیرند؛ بعضی انتخابها کوچکاند و بعضی میتوانند مسیر زندگی یا یک کسبوکار را برای سالها تغییر دهند. با این حال، بیشتر افراد آموزش منسجم و کاربردی درباره خودِ فرایند تصمیمگیری ندیدهاند.
سختی یک تصمیم همیشه از کمبود اطلاعات نمیآید. گاهی مسئله درست تعریف نشده، بعضی گزینهها دیده نشدهاند، داده و نظر در یک سطح قرار گرفتهاند یا انتخاب خوبی در مرحله اجرا از بین میرود.
تصمیمو برای ساختن مسیری میان فهم مسئله و حرکت در عمل ایجاد شده است؛ مسیری که کمک میکند منطق تصمیم روشن باشد و اگر شرایط تغییر کرد، امکان بازبینی و اصلاح باقی بماند.
شروع از سؤال اشتباهوقتی مسئله درست فهمیده نشود، حتی یک جواب خوب هم کمکی نمیکند.
تمایز بین واقعیت، نظر و تجربهعدد، شنیدهها، تجربه و حدس همیشه به یک اندازه قابل اعتماد نیستند.
اثر احساسات و فشارهای بیرونیترس، عجله یا علاقه زیاد به یک گزینه میتواند باعث شود بعضی واقعیتها دیده نشوند.
رهاشدن تصمیم بعد از انتخاباگر برای اجرا و بررسی نتیجه برنامهای نباشد، تصمیم در حد یک انتخاب باقی میماند.
هدف تصمیمو
آموزش تصمیمگیری؛ رایگان و در دسترس همه
تصمیمو با این نگاه شکل گرفته که فرایند تصمیمگیری هم مانند مهارتهای دیگر قابل یادگیری و تمرین است. هدف، ارائه آموزشهای رایگان و سادهای است که به افراد کمک میکنند مسئله را بهتر ببینند، اطلاعات را دقیقتر بسنجند، گزینهها را مقایسه کنند و انتخاب خود را به یک مسیر اجرایی تبدیل کنند.
چه کسی پشت تصمیموست؟
من محسن کرم زاده هستم
مدیریت کسبوکار خواندهام و بعد از ده سال مدیریت شرکت خودم، با تصمیمهای زیادی درباره تیم، منابع، رشد، محصول و آینده کسبوکار روبهرو شدهام. در زندگی شخصی هم مثل هر فرد دیگری بارها با انتخابهایی مواجه شدهام که جوابشان از قبل روشن نبوده است.
این تجربهها یک نکته را برایم روشن کرد: سختی تصمیمگیری همیشه به دلیل کمبود اطلاعات نیست. گاهی مسئله را درست تعریف نکردهایم، بعضی گزینهها را ندیدهایم، تحت تأثیر فشار یا علاقه خودمان قرار گرفتهایم یا بعد از انتخاب، برنامه روشنی برای اجرا نداریم.
برای اینکه این موضوع را دقیقتر بفهمم، مطالعه طیف گستردهای از منابع درباره تصمیمگیری، قضاوت، سوگیریهای ذهنی، شواهد، عدمقطعیت و اجرا را شروع کردم. بعد آنچه آموخته بودم را کنار دانش مدیریت و تجربههای واقعی خودم گذاشتم.
میخواستم مدلی بسازم که فقط به مقایسه چند گزینه محدود نباشد؛ از درست دیدن مسئله شروع کند و تا اجرای تصمیم و یادگیری از نتیجه ادامه پیدا کند. مدل LIAM از همین مسیر شکل گرفت و همچنان با مطالعه و تجربه بیشتر توسعه پیدا میکند.
♥
چرا نام مدل را LIAM گذاشتم؟
به مناسبت تولد پسرم لیام، نام این مدل را LIAM گذاشتم. مثل هر پدری، دوست دارم فرزندم وقتی بزرگ شد برای روبهرو شدن با تصمیمهای مهم زندگی آمادهتر باشد. به همین دلیل LIAM را هدیهای برای آینده او میدانم؛ نه مجموعهای از جوابهای آماده، بلکه روشی که کمک کند مسئله را بهتر ببیند، انتخاب خودش را انجام دهد و مسئولیت آن را بپذیرد.
بعدتر به این نتیجه رسیدم که این آموزش نباید فقط برای لیام بماند. همه افراد با تصمیمگیری درگیرند و بسیاری از آنها آموزش منسجم و کاربردی درباره این فرایند ندیدهاند. برای همین تصمیم گرفتم بخشی از وقت و توانم را به آموزش عمومی این مهارت اختصاص بدهم و تصمیمو را راهاندازی کردم.
آموزش عمومی در عمل
این هدف در تصمیمو چگونه دنبال میشود؟
محتوا، نمونههای واقعی، ابزارهای ساده و آموزش مستقیم، چهار شکل متفاوت برای شناخت و تمرین یک فرایند واحد هستند.
01 / ARTICLES
مقالات آموزشی
مفاهیم و روشهای تصمیمگیری در سه مسیر تصمیمهای شخصی، تصمیمهای کاری و دانش تصمیمگیری توضیح داده میشوند.
LIAM تصمیمگیری را فقط لحظه انتخاب نمیبیند. این مدل کمک میکند مسئله و گزینهها روشن شوند، اطلاعات و فرضها بررسی شوند، انتخاب با معیارها و واقعیت سنجیده شود و در نهایت به اقدام، پایش و اصلاح مسیر برسد.
کمک به بهتر تصمیم گرفتن؛ نه تصمیم گرفتن به جای افراد
تصمیمو چه کمکی میکند؟
مسئله، دامنه و گزینههای واقعی را روشنتر میکند.
داده، فرض، نظر و نادانستهها را از هم جدا میکند.
معیارها، ریسکها و بدهبستان هر مسیر را قابل بررسی میکند.
انتخاب را به اقدام، سنجه و امکان بازبینی پیوند میدهد.
تصمیمو چه کمکی نمیکند؟
ماشین تولید پاسخ فوری یا تأیید گزینه محبوب نیست.
نتیجه خوب را تضمین نمیکند و عدمقطعیت را از بین نمیبرد.
جایگزین نظر تخصصی حقوقی، پزشکی، مالی یا درمانی نیست.
مسئولیت انتخاب و اجرای تصمیم را از فرد یا سازمان نمیگیرد.
اصل شفافیت: در موقعیتهای پرریسک یا تخصصی، نقش تصمیمو روشنکردن مسئله، آمادهسازی سؤالها و ساختن مسیر بررسی است؛ نه صدور نظر تخصصی یا انتخاب نهایی به جای فرد.
نقطه شروع
برای آشنایی بیشتر، از مدل یا یک تصمیم واقعی شروع کنید
صفحه مدل LIAM منطق مسیر را توضیح میدهد و نمونه تصمیمها نشان میدهند این نگاه در عمل چگونه به کار میآید.